Leertraject
Contributing to the Future
januari - september 2026
Meer leven brengen in robuuste systemen: Hoe de leefwereld leidend kan worden
Als mens in de functie van bestuurder, leidinggevende, beleidsmaker, programmamanager of adviseur ben je actief betrokken in het (turbulente) publieke domein. Energietransitie, huisvesting, kansenongelijkheid in het onderwijs, mentale gezondheid onder jongeren, migratiedruk, armoede, digitale veiligheid, maatschappelijke polarisatie, bestuurlijke vernieuwing, gezondheidscrises… om er maar een paar te noemen. De vraagstukken zijn bekend, de standaardbenaderingen ook. Maar veel van de moeilijkheden blijven of worden zelfs groter. Wij zien als grondoorzaken van al deze problemen en uitdagingen het overmatig gebruik van procedures, wetten, methodes en systemen in situaties waar een unieke en menselijke aanpak wordt gevraagd. Deze overmaat ontstaat volgens ons doordat we niet goed weten hoe we het anders kunnen doen. Dit gebrek aan alternatieve manieren om complexe vraagstukken te benaderen, vergroot de ingewikkeldheid en onoverzichtelijkheid.
“Anyone can learn from the past.
What we need today is to learn from the future.”
Herman Kahn (1922-1983)
Maar wat als we de complexiteit eens anders bekijken – niet vanuit nog meer beleid, planning en controle, maar vanuit de concrete werkelijkheid en ervaringen van mensen zelf? En hoe zet je dit dan om in een aanpak die voor alle betrokkenen werkbaar is? En laat je het aansluiten bij de procedures van een organisatie?
Plannen, modelleren, controleren en analyseren zijn heel waardevol en bieden houvast, maar missen regelmatig de aansluiting bij menselijke realiteiten. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin burgers zich vervreemd voelen van goedbedoelde beleidsdoelen of studenten die aansluiting missen bij hoe het onderwijs georganiseerd is. In dit leertraject richten we ons op hoe je de verbinding tussen onze leefwereld, de concrete realiteit waarin mensen werken en leven, sterker kan verbinden en meer in balans kan brengen met wereld van organiseren, plannen en begroten. Hoewel voortbouwend op diepe en vergaande inzichten, (zie resultaten en bronnen) is de leergang vooral gericht op het praktische en directe gebruik van vaardigheden om dit te kunnen doen.
Hierbij staan de volgende vragen centraal:
- Hoe maak je langdurige impact en ontwikkeling mogelijk, op een manier die bijdraagt aan de toekomst?
- Hoe werk je toe naar een aanpak en oplossing die aansluit bij de leefwereld van mensen?
- Hoe werk je op een effectieve manier met de informatie vanuit, en ben je van invloed op, het hele systeem?
- … en hoe pas je dit toe binnen je eigen werkcontext?
De systeemwereld verwijst naar het geheel van regels, procedures, structuren en formele systemen die zijn opgezet om maatschappelijke processen te organiseren en te beheersen.
De leefwereld is de alledaagse, Individuele en sociale wereld waarin mensen leven, samenkomen, communiceren en betekenis geven aan hun leven.
In deze opleiding onderzoeken we hoe we deze twee uit elkaar gegroeide pijlers weer kunnen laten samenwerken.
Resultaten en bronnen
Het leerprogramma richt zich op het verwerven van vaardigheden in het omgaan met:
Werken volgens de principes van de leefwereld in bijeenkomsten, organisaties, situaties en systemen: Herkennen van de dynamiek, de impact en de consequenties op de individuen en het geheel. (Werkwijzen van Leibniz, Kolb, Kübler-Ross, Brook, Cleese, Cockmann).
Omgaan met de druk van de systeemwereld en bijpassende interventies: De systeemwereld blijft invloed uitoefenen, ook als je vanuit de leefwereld werkt. Het is belangrijk deze druk te herkennen en ruimte te creëren voor geweldloos en authentiek handelen. (Inzichten van Arendt, Habermas).
Beweging maken waar het vastzit: door niet alleen naar gedrag en gevolgen te kijken, maar ook naar oorzaken en onderliggende patronen, kunnen problemen beter worden begrepen en opgelost. (Inspiratie komt van denkers als Senge, Argyris en Schön).
Maken, creëren en laten ontstaan: de juiste werkwijze voor het vraagstuk kunnen gebruiken: aandacht voor aspecten als gemak, vorm, schoonheid en het geheel. (Werkwijze en inspiratie van Tsjechov, Assmann)
Leren van de toekomst: Werken (en leven) met het onbekende, onzekere en onvoorspelbare. (Op basis van Levinas, Merleau-Ponty, Kahn)
Toepassen van verschillende soorten van waarneming en informatieverwerkingen en bewustwording van hoe eigen voorkeuren en overtuigingen de waarneming beïnvloeden. (Begrip door Heidegger, Gadamer, Jung)
Voor wie?
Dit leertraject is voor bestuurders, leidinggevende, beleidsmakers, (programma)managers en adviseurs.
- Je werkt of bent betrokken bij een complex vraagstuk waarin behoefte is aan meer connectie met de leefwereld.
- Je hebt dagelijkse ervaring met de frictie tussen systeem en leefwereld.
Programma
Het programma bestaat uit twee onderdelen.
- 3 tweedaagse bijeenkomsten
- 4 werkplaatsen
Voor de start van het programma is er een intake.
Deel 1
Dagen 1 & 2: Werken met de leefwereld
Tijdens het eerste blok leggen we de basis voor het werken met de leefwereld.
- Oefenen van verschillende soorten van waarneming en informatieverwerking.
- Een onderscheid leren maken tussen intelligentie en bewustzijn.
- Onderzoeken van eigen voorkeuren, overtuigingen en patronen die de waarneming beïnvloeden.
- Verzamelen van principes die het werken volgens de leefwereld vergemakkelijken/mogelijk maken.
Dagen 3 & 4: Werken met de systeemwereld
Tijdens het tweede blok onderzoeken we de impact van de systeemwereld en oefenen we met de interventies om deze te beïnvloeden.
- Begrip van leefwereld en systeemwereld verdiepen.
- Onderzoeken op basis van welke principes de systeemwereld werkt en waar de grenzen van de systeemwereld zichtbaar worden.
- Oefenen van interventies om een leefwereldaanpak in te brengen in de systeemwereld.
Dagen 5 & 6: Verdieping van vaardigheden
Tijdens het derde blok verdiepen we de inzichten en vaardigheden van de eerste twee blokken met casussen uit de praktijk.
- Kenmerkend voor de leefwereldaanpak is doorlopend ontwerpen.
- De invulling van deze twee dagen volgen daarom uit het werk en de ervaringen uit de vorige dagen.
Deel 2
Werkplaatsen
Onze ervaring is dat het vaak lastig is om de kennis en ervaring toe te passen in de eigen werkcontext. Daarom, als vervolg op de zes dagen, kun je je inschrijven voor vier vervolgwerkplaatsen waarin we onze kennis en ervaring verdiepen. Tijdens deze werkplaatsen richten we ons op de ervaringen en uitdagingen we tegenkomen in het toepassen van de inzichten en vaardigheden van de eerste zes dagen in ons werk.
De opzet en inhoud van deze werkplaatsen bepalen we in overleg.
Hoe we gaan werken
De leerbijeenkomsten zijn actief en beweeglijk. Leefwereldvermogens zijn dynamische vaardigheden, we gebruiken ze, we doen ze, we handelen ermee. Erover praten is zeker van belang, maar het is slechts een onderdeel van de kunde.
In onze ervaring is een leerproces het meest effectief als we werken vanuit echte situaties. De mensen en de realiteiten waarmee je te maken hebt zijn het werkmateriaal waarmee we ons op een praktische wijze gaan bezighouden.
Om recht te doen aan een leefwereld leertraject is het programma tot op zekere hoogte uniek. We vragen deelnemers, in toenemende mate, zelf een actieve bijdrage te leveren aan de leeromgeving.
Het is de bedoeling dat je een vraagstuk uit je werkomgeving meeneemt naar de leergang en zodat je daarin ook wezenlijke vorderingen kan maken.
Het is onze ervaring dat reflectie op de eigen voorkeuren, overtuigingen en patronen een onmisbaar onderdeel is van een succesvol leertraject.
Ervaringen van deelnemers
“Connecting to the future geeft me taal, ordening en ruimte om bij te dragen aan transities richting een toekomst die recht doet aan systeem, proces en in relatie tussen ik en wij.”
Leon Klinkers (adviseur en interim-manager Rijksoverheid)
“Ik heb geleerd om de juiste oplossing te laten ontstaan vanuit een gevoel van gemak in het huidige moment en ik merk dat mijn impact als professional daardoor aanzienlijk is toegenomen.”
Réka Vilikó (scrum master bij Alliander)
Data
Deel 1
- Blok 1: 15 & 16 januari 2026
- Blok 2: 12 & 13 februari 2026
- Blok 3: 12 & 13 maart 2026
Deel 2
- Werkplaats 1: 10 april 2026
- Werkplaats 2: 8 mei 2026
- Werkplaats 3: 5 juni 2026
- Werkplaats 4: 18 september 2026
Kosten
Kosten voor het 6-daagse leertraject bedragen €4.500 excl. btw.
Kosten voor het vervolgtraject van 4-daagse werkplaatsen bedragen €2.500 excl. btw.
Praktische informatie
- Duur: 6 dagen, met een optionele verlenging van 4 dagen
- Taal: Nederlands
- Groepsgrootte: 10-15 deelnemers
- Locatie: Delft, Nederland
- Lunch inbegrepen
Inschrijven of meer informatie?
Neem contact met ons op via het contactformulier op deze website.
Over de begeleiders
Peter Paul Gerbrands
helpt organisaties en samenwerkingsverbanden bij het vinden van een weg naar de toekomst. Hij heeft een achtergrond als regisseur en organisatieadviseur met ervaring in het werken met complexe, onderling verbonden systemen.
Jan Peeters
is ontwerper en begeleider van energieke leerprocessen met een focus op toekomstvaardigheden. Hij heeft een achtergrond als designer en leidinggevende in het hoger onderwijs en is leercoach in diverse opleidingen van Sioo.
Iwan Gerbrands
is organisatieadviseur met ruime ervaring in de publieke sector vanuit o.a. WagenaarHoes en Twynstra Gudde. Hij heeft daarnaast een achtergrond in sociologie, politicologie en muziek.
Marjoline Baars
creëert theater en projecten rond sociale thema’s. Ze doet participatief theatraal onderzoek en geeft trainingen gericht op communicatie en co-creatie tussen mens en natuur.
Frank Bosboom
werkt met organisaties en netwerken aan actuele en toekomstige maatschappelijke uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn, onderwijs en zorg. Frank werkt als leercoach binnen organisaties die behoefte hebben aan transformatie.
Over Contributing to the Future
Al ruim 20 jaar worden trainingen aangeboden vanuit CTTF. Diverse trainers en professionals hebben hier over de jaren aan meegebouwd. Het huidige leertraject is hierdoor een verzameling van en voortbouwend op al deze ervaringen. Het is onze ambitie om een groeiende groep professionals bekend te maken met de basisprincipes en vaardigheden uit deze opleiding, om op basis hiervan samen te werken en bij te dragen aan de maatschappij en toekomst.